تقسیم‌بندی پمپ‌های هیدرولیک در صنعت

در صنعت هیدرولیک پمپ‌ها به دو دسته کلی زیر تقسیم می‌شوند :

  1. پمپ‌های با جابجایی غیر مثبت ( پمپ‌های هیدرودینامیکی)
  2. پمپ‌های با جابجایی مثبت

پمپ‌های با جابجایی غیر مثبت ( Nonpositive displacement pumpd )

پمپ‌های گریز از مرکز و محوری از نمونه های کاربردی پمپ‌های با جابجایی غیر مثبت می‌باشند.

چون پمپ‌های مذکور توانایی مقاوم در برابر فشتر بالا را ندارند. بندرت در صنعت هیدرولیک مورد استفاده قرار گرفته و معمولا به منظور انتقال اوایه سیال از نقطه‌ای به نقطه دیگر بکار گرفته می‌شوند. بطور کلی این پمپ‌ها برای سیستم های فشار پایین و جریان بالا که حداکثر فشار کاری آنها به 250PSI تا 300PSI محدود می‌گردد مناسب است.

در پمپ‌های با جابجایی غیر مثبت به دلیل وجود لقی زیاد بین پره‌های دوار و پوسته ثابت ، میزان جریان خروجی پمپ علاوه بر سرعت دورانی محور به مقدار مقاومت خارجی سیستم نیز وابسته است و سیال متمایل به حرکت در جهتی است که با مقاومت کمتری مواجه گردد. به همین دلیل به منظور پمپ نمودا آب شهری و صنعتی از پمپ‌های گریز از مرکر استفاده می‌گردد زیرا در موقع حداکثر مصرف ، فشار به حداقل رسیده و در زمان‌های حداقل مصرف ، حداکثر فشار قابل دسترس می‌باشد.

هزینه پایین تولید و نگهداری، سادگی عملکرد ، قابلیت اعتمادبالا ، سر و صدای کم و توانایی پمپ نمودن تقریبا همه سیالات ( بدون آسیب رسیدن به اجزای داخلی ) را می‌توان از مزایای این نوع پمپ‌ها بحساب آورد.

 

پمپ‌های با جابجایی مثبت

این نوع پمپ‌ها که در صنعت هیدرولیک کاربرد زیادی دارند به ازای هر دور چرخش محور پمپ ، مقدار مشخصی از سیال را به سیستم هیدرولیک ارسال نموده و توانایی غلبه بر فشار حاصل از بارهای مکانیکی سیستم و همچنین مقاومت ایجاد شده در مقابل جریان سیال در نتیجه وجود اصطکاک را دارا می‌باشند.

از پمپ‌های جابجایی مثبت می‌توان به سه نوع زیر اشاره کرد :

پمپ‌ دنده‌ای – پمپ پره‌ای – پمپ پیستونی

هر یک از این پمپ‌ها در محدوده وسیعی از طراحی‌های مختلف عرضه می‌شوند . برای مثال پمپ‌های پره‌ای و پیستونی می‌توانند بصورت جابجایی ثابت یا متغیر باشند . در یک پمپ با جابجایی ثابت ، میزان سیال پمپ شده بازاء هر یک دور چرخش محور ثابت است. در صورتیکه ئر پمپ‌های با جابجایی متغیر ، مقدار فوق بوسیله تغییر در ارتباط بین اجزاء پمپ‌ قابل کم و یا زیاد شدن می‌باشند.

در هر حال باید به این نکته توجه نمود که پمپ‌ها ایجاد فشار نمی‌کنند بلکه تولید جریان می‌نمایند. در واقع در یک سیستم هیدرولیک، فشار بیانگر میزان مقاومت بوجود آمده در مقابل خروجی پمپ است. برای مثال اگر خروجی یک پمپ با جابجایی مثبت ، به اتمسفر باز باشد ، ضمن برقرای جریان سیال، بدلیل نبود مقاومت در مقابل جریان ، فشاری بالاتر از فشار اتمسفر وجود نخواهد داشت.

 

 

مزایای پمپ‌های با جابجایی مثبت نسبت به جابجایی غیر مثبت

  1. توانایی کار در فشارهای بالای 1000PSI
  2. ابعاد کوچک و فشرده
  3. بازده حجمی بالا
  4. تغییر جزئی بازده در محدوده فشار طراحی شده
  5. انعطاف پذیری بالا

 

برگرفته از کتاب : مقدمه‌ای بر هیدرولیک و پنوماتیک تالیف مهندس محسن طاهری قزوینی